انبوهی بگیم(انبوهی بگوئیم)

     

                  قسمت هفتم فرهنگ لغات و اصطلاحات انبوه(حرف تاء)

                                     گرد آورنده نبی الله عبدی انبوهی

كلمه و اصطلاح                                           معادل فارسي

تمبار (tambar)                                        توده بزرگ برف .كوه برفي كه بر اثر بوران ايجاد شده باشد

تله(talah)                                             سنگ بزرگ .صخره

تاس(tas)                                              كاسه .كاسه مسي و يا از روي

تلاشه(talashah)                                تكه هيزم كه با تبر و داس خرد شده باشد.

تنديور (tanduir)                               تنور

تسن بكال(tosenbekal)                   سوسك سياه

تمارزو(tamarzoo)                                 آرزومند. حسرت به دل

تشك (toshk)                                          گره

تك(tok)                                                  انتهاي چيزي .انتهاي درخت ،چوب و...

تكال(tokal)                                             بلاترين نقطه ي درخت

تيف(tif)                                             تيغ. خار

تلوم(tolom)                                     گوساله دو ساله

تويل (toil)                                                 گل.

ترواكن (tarvakon)                   يخني.نوعي آبگوشت از قورمه،سيب زميني ،پياز و گوجه فرنگي

تليف (telif)                                   آستين(تليف و وكشست يعني آستين را بالا زد)

تل (tal)                                        تلخ

تور (toor)                                ديوانه .مجنون.آدم شوت و بي معني

تپزه(toppezah)                     گرد و قلمبه.

 

 

 

                                 قسمت ششم

                            گردآورنده:نبي الله عبدي انبوهي

لغت و اصطلاح                                           معادل فارسي

پل –پل (pal-pal)                                  اصطلاحي براي آب گرم غير قابل شرب

پلخ –پلخ(palakh-palakh)                قل قل آب در حال جوش

پرد (pord)                                           پل

پابزار(pabezar)                                  كفش-پاي ابزار

پف(pof)                                                فوت

پتوليك(pojolik)                             با نوك پا چيزي را زدن –شوت كردن

پيراستن (purasten)  .فعل                     نگاه كردن

پيلاكوت(pilakoot)                     آدم پررو و گنده گو.كسي كه حرف بزرگتر از دهانش مي زند

پسين (pasin)                           پستو اتاقي در انتهاي خانه هاي قديمي كه بمنزله انباري بود

پيچا (picha)                         گربه

پيشاب(pishab)                          ادار

پيشكال (pushkal)                 پوست و آشغال ميوه هايي چون فندق و گردو

پيتور(putur)                            مورچه

پيته(poita)                           دستگيره آشپز خانه

پاپبز(papuiz)                    پاشنه پا

پيشه تاك(pishatak)        پيشاني

پسي ور (pasivar)            پشت .پشت سر

پندير (pandاr)                پنير

پابه كو(pabekoo)        گير كردن نوك پا به جايي

پيله(pilah)                   اخم كردن.پيله كردن

 

           

فرهنگ لغات و اصطلاحات انبوه (قسمت پنجم)

 

كلمه و اصطلاح                                معادل فارسي

بنازون(benazon)                   چوبي دوشاخه ايي كه در زيرشاخه درخت ويا هر چيز ديگر قرار مي دهند

بير (buir)                                 ذغال-تكه ذغالي كه آتش دارد

بخوشت .فعل(bakhoosht)             خشكيد

بن (ben)                                   زير .پايين

بنگاه(bongah)                      محل جداشدن نهر آب از رودخانه .ابتداي نهر آبياري

بق (bagh)                           چشم درشت . خيره نگاه گردن .بقه كلاره =آدم خيره سر وپر رو

برابري(barabary)               روبرو

بال (bal)                              بال پرنده- دست انسان از آرنج به بالا

بي سان (bisan)            ناجور –هواي نامساعد

بر(bar)                           در –در اتاق و ساختمان –بيرون

بر(bor)                            درختچه ايي خار دار براي حصار كردن باغ

بل (bal)                            شعله آتش لهيب.

بوله(boolah)                      شاخه درخت

بردري(bardary)               از طرف بيرون. از سمت بيرون

بدرست.فعل .(badorest)    پاره شد

بپرست.فعل(baporest)      پريد

بندن (benden)                    بند شلوار . كش زير شلواري. بند تنبان

بجست.فعل(bajjest)            جهيد

بنشكن (beneshken)           زير شكم .قسمت پائين ناف بدن

بنيش.فعل (banish)             بشين

بنه.فعل (baneh)                   بگذار

بشه.فعل (besheh)                 برو

بمرد(bamord        مرد.فوت كرد

 

 

 

 

فرهنگ لغات و اصطلاحات انبوه(4)

كلمه و اصطلاح                                       معادل فارسي

آو(aav)                                             آب

ايجين(eigiean)(م)                           خرد كردن-خردكردن علفباداس مخصوص براي دام واحشام

النگ(aleng)                                      قدم ،گام،درازي يك قدم

اشكر(eshker)                                     جاروبي بزرگ براي تميزكردن و جمع كردن آشغال باغ و...

اوسار(oosar)                                      افسار چهارپايان

الوو(aloov)                                       التهاب و داغي همراه با درد و سوزش  ناشي از سوختگي و...

 

اربو (arboo)                                          نوعي گلابي ،گلابي وحشي

استم (astom)                                       شيئ ايي فلزي و كفگير شكل براي برگرداندن وخمير نان و...

اشكاتن (eshkaten)(م)                      شكافتن ،شكافتن درز لباس، خرد كردن لباس

اده(adeh)                                           دايي

اگووز(agooz)                                       گردو

اسيسف(asif)                                   سيب     

 

 

فرهنگ لغات و اصطلاحات انبوه  (۳)

كلمه واصطلاح                                                                   معادل فارسي

كا لي[KALI]                                                               تاني ،صبر كردن تا ديگري برسد

زرچه[ZARCHA]                                                            درد ،

لوجن[LOOJEN]                                                   روزنه پشت بام

گلوژگاره[GALUIGHGARAH]                         آروغ ،بادگلو

شول[SHOOL]                                     فرياد ،داد زدن ،با صداي بلند فرياد زدن ،فرياد  چوپان براي فراري دادن گرگ وساير جانوران

هناكي [HANAKI]                          شوخي

ورگ[VERG]                                  گرگ

ماتيوره[MATIORAH]           عبوس نشستن ،اخم كردن

ووتول[VOTOOL]                 آدم شوت و بي مزه ،

وگردست[VEGARDEST]      برگشت

    فرهنگ لغات و اصطلات انبوهي( 2)

كلمه و اصطلاح                                                  معادل فارسي

 

مندول[MANDOOL]                                گرداب،ورطه

لالم[LALEM]                                               ولرم

مچه[MACHAH]                                             لب

قبرقه[QABERQAH]                     پهلو ،بغل (ايتن كلمه در اصل تركي است)

گراچ[GERACH]                                 صخره

ولرست[VELAREST]                          پاره شد

لوچه[LOOCHA]                       اخم ،نگاه اخم آلود كردن

چل [CHAL]                                خيس ،گل آلود (براي زمين فقط بكار مي رود)

وسكين [VESKIN]                                            نيشگون

خندش[KHONDESH]                پيچيدن صدا در كوه و دره،پژواك

 

 

 

زبان مادري يا فرهنگ لغات واصطلاحات انبوهي( 1)

- به دنبال وعده اي كه قبلا براي نوشتن لغات و اصطلاحات انبوهي داده بوديم .دوستاني تاكنون پيگير شده وخواستار عمل به وعده شده اند در اين پست اولين قسمت از فزهنگ لغات واصطلاحات انبوهي را مي آوريم . 2- تمام لغات و اصطلاتي كه در اين پست معرفي شده اند توسط جناب آقاي نبي الله عبدي انبوهي براي ما ارسال شده است ضمن تشكر از ايشان و تقدير از همت و تعصب شان نسبت به انبوه از كليه همو لايتي ها تقاضا مي شود لغات ،اصطلاحات ،نكته هاي ناب وشيزين ،ضرب المثل ها ،قصه ها و افسانه هاي محلي ،اشعار وسرودهاي به زبان انبوهي و....را جهت استفاده در اين سايت به اسم خودشان براي ما ارسال كنند 3- گويش انبوهي تعلق به نوعي زبان به نام زبان تاتي دارد كه كليه ساكنين حاشيه رودخانه ي شاهرود از بخش عمارلو تا رودبار الموت وطالقان و نيز مناطقي ديگر در شمال ايران بدان تكلم مي كنند . 

 

كلمه – اصطلاح                         معادل فارسي          

 

بنازون[benazun  چوب ضخيم ودو شاخه اي كه در زير درخت  درختن و يا هرچيزي ديگري براي نگه داشتن آن   قرار مي دهند.

 

بندن[benden]                        بند شلوار

 

پتليك[potolic]                      نوك وپنچه ي پا ،با نوك پا چيزي رازدن و شوت كردن

 

پابزار [pabezar]                كفش ،گالش

 

پيشكال[puishkal]              آشغاال وپوست ميوه ،آشغال فندق ،گردو و...

 

پيلاكوت[pilakoot]            فرد پر رو وگنده كو،كسي كه حرف بزرگتر از دهان خودش مي زند.

 

ترواكن[tarvakon]             آبگوشت ،يخني .نوعي آبگوشت كه با قرمه ،سيب زميني و گوجه فرنگي درست مي شود.

 

تكال   [tokal]                 نوك درخت .انتهاي شاخه ي درخت

 

دسته پيرا [dasteh puira] كسي كه چشم كمك  به دست كس ديگري دارد.درمانده ونيازمند كمك

 

دوشا[doosha]               مربا .(همان دوشاب ) ضربالمثل :دوغ و دوشاب يكي است .

 

دوروجن [dooroojen]     دروغگو،كذاب.ضرب المثل :دوروجن دشمن خدا.يعني دروغگو دشمن خداست

 

زيوكه[ziukah]               آه  وناله ،ناله دلخراش درد و بيماري

 

سغري[soghory]             چيزي را برخ ديگري كشيدن شاد وغم دادن

 

شلار[shelar]                   زير شلواري .نوعي شلوارمردانه در گذشته . دامن

 

ژيبير[jiubiur]                 جيغ ،داد وفرياد